Farenjit (faranjit boğaz ağrısı) halk arasında boğaz iltihabı veya kronik boğaz tahrişi olarak adlandırılan, akut farenjit ve kronik farenjit olmak üzere iki türü bulunan yaygın bir boğaz hastalığıdır. Genellikle kış aylarında görülür ve oldukça bulaşıcıdır.

Akut farenjit, boğaz iltihabı olarak da bilinen ve özellikle kış aylarında yaygın şekilde görülen bulaşıcı bir hastalıktır. Kronik farenjit ise, boğaz mukozasının (dokusunun), tedavisi zor olacak düzeyde tahriş olması ve uygun koşullarda hayat boyu tekrarla ortaya çıkan bir hastalıktır. Kronik farenjit, genellikle tamamen tedavi edilemez ancak alınabilecek önlemler ve bilinçli beslenme ile etkisi minimum seviyede tutulabilir.

Bazı farenjit belirtileri;

  • boğazda kaşıntı ve yanma hissi,
  • boğaz ağrısından dolayı yutkunmada zorluk,
  • yüksek ateş,
  • boğazda beyaz veya gri renkli benekler (iltihap),
  • ağız kokusu
  • halsizlik, bütün vücutta ağrı hissi

olarak sayılabilir.

Akut farenjit hastalıklarının büyük bir kısmı adenovirüs, rhinovirüs, coronavirüsler, influenza A ve B, parainfluenza, herpes simpleks vs. gibi virüslerden ve geri kalan kısmı da bakterilerden (genellikle Grup A Streptokoklar’dan) kaynaklanır. Özellikle ilkokul öncesi çocuklarda sık görülen farenjit, bebeklerde nadiren ortaya çıkmaktadır. Farenjit belirtileri, hastalığın nedenine göre (virüs veya bakteri) değişmektedir. Farenjit hastalığı genellikle, bir hafta içinde kendiliğinden düzelir. Ancak bazı durumlarda (grup a streptokok kaynaklı bakteriyel farenjitte ve adenovirüs kaynaklı viral farenjitte) ağır bir hastalık süreci yaşanabilir. Farenjit tedavisinde, hastalığın sebebi bakteriler ise (yani bakteriyel farenjitte) antibiyotikler kullanılır. Ancak virüs kaynaklı farenjit hastalığında (viral farenjit), antibiyotikler virüsler etki edemediğinden faydasızdır. Bunun yerine viral farenjit hastaları için analjezikler (ağrı kesiciler), farenjit tedavisinde etkilidirler.

 

Farenjit Nedir?

Boğaz iltihabı olarak da bilinen faranjit (veya Türk Dil Kurumu’ na göre ‘farenjit’), boğazın arka bölümünde bulunan “farenks” bölgesinde iltihaplanma sonucunda ortaya çıkmakta. Oldukça yaygın görülen bu boğaz hastalığı, pek çok sebebe bağlı olarak gelişebiliyor.

Amerikan Osteopatik Birliği’nin yapmış olduğu araştırmaya göre, boğaz ile ilgili problemlerine yönelik hastaneye başvuran insanların yüzde doksanında farenjit ve alakalı problemler görülmekte. Hastalık her mevsim görülüyor olsa da, daha çok soğuk aylarda, farenjit vakalarına daha sık rastlanıyor. Tüm bunlara ek olarak, yine ABD’de yapılan bir araştırmaya göre, farenjit iş gücünü en çok etkileyen hastalık.

Farenjitin tedavisi mümkün. Ancak doğru bir tedavi için hastalığın sebeplerini tam olarak anlamak ve buna uygun hareket etmek gerekli. Bu nedenle farenjit tedavisine başlanmadan önce mutlaka sebepler iyi analiz edilmeli.



Farenjitin Nedenleri Nelerdir? Farenjit Neden Olur?

Akut ve kronik olmak üzere, iki farklı türde ele alınan farenjit hastalığı, kalıtsal olabildiği gibi, viral veya bakteriyel sebeplerden de kaynaklanabiliyor. Dolayısıyla farenjitin neden olduğunu anlamak, farenjit tedavisi için atılacak ilk ve en önemli adım olarak görülmekte.

Farenjitin en yaygın görülen türü, viral enfeksiyon kaynaklı. Yapılan araştırmalara göre, hastahanelere farenjit sebebiyle yapılan başvuruların çok büyük çoğunluğu viral enfeksiyon kaynaklı.

Sağlıksız beslenme, kirli ortam veya insandan insana bulaşabilen farenjit hastalığı, kısa süre içerisinde yayılarak bulaştığı kişiyi de taşıyıcı konumuna getiriyor. Farenjiti tetikleyen bakteriler veya virüsler, hava ve temas yolu ile bulaşabilmekte.

Farenjit hastalığı oluşumu itibariyle, başka virüs ve bakteriler tarafından tetiklenmek zorunda. Direk olarak farenjit virüsü veya bakterisi bulunmuyor. Daha çok bir sonuç olarak ortaya çıkan farenjit, farklı hastalıklar tarafından tetiklenebiliyor.

  • Kızamık: Kızamık hastalığı, farenjit oluşumunu tetikleyen en önemli patojeniklerden. Direk olarak boğaz kuruluğuna, dolaylı olarak farenjiye neden olan kızamık virüsü, tedavi edildikten sonra farenjit de çözüme kavuşturuluyor.
  • Adenovirus: Gribin en yaygın nedenlerinden olan, üst solunum yollarında enfeksiyonlara yol açan “adenovirus”, farenjit oluşumunun tetikleyicilerinden. Genelde grip ile birlikte farenjite neden olan bu virüs kolayca tedavi edilebiliyor.
  • Suçiçeği: Kızamık benzeri viral hastalıklardan olan su çiçeği, direk olarak farenjit tetikleyicisi olarak bilinmekte. Boğaz kuruluğuna yol açmasına ek olarak, farenks bölgesinde de iltihaplanmaya neden olabiliyor. Çoğu zaman, suçiçeği nedeniyle oluşan farenjitin ayrı bir şekilde tedavi edilmesine gerek duyulmamakta.
  • Difteri(Kuşpalazı): Çocukluk hastalıkları kapsamında ele alınan difteri, farenjitin en sık oluştuğu viral enfeksiyonlardan biri. Çocuklarda öksürük şeklinde kendini gösteren bu hastalık, farenjiti tetiklediği gibi, gelişmesi için de uygun koşulları sağlıyor. Difteri kaynaklı farenjitte, doktorunuzun rehberliğine göre, hem difteri hem de farenjit için ayrı tedaviler uygulanması gerekebilir.

Bunlar dışında çok daha fazla viral enfeksiyonun farenjiti tetiklediği görülebiliyor. Özellikle çocuklarda daha sık görülen bu durum doktor kontrolünde rahatlıkla tedavi edilebilir. Daha hafif viral enfeksiyonlardan kaynaklanan ve genelde grip ile birlikte görülen farenjit türevlerinin evde tedavisi de mümkün.

Farenjit hastalığı, viral enfeksiyonlar haricinde, bakteriler nedeniyle de ortaya çıkabiliyor. Bakteriyel farenjit, viral farenjite göre daha nadir görülmekte. Tedavisi diğerlerine kıyasla daha zor olan ve mutlaka doktor gözetiminde, genellikle antibiyotik gerektiren bu enfeksiyonlarda, tedavi direk olarak bakterinin yok edilmesine yönelik gerçekleştiriliyor.

Bakteri ve virüslere ek olarak, soğuk havada kalmak, sık sık grip ve nezle olmak da farenjite neden olabilir. Aynı şekilde farenjit neden olur sorusuna da cevap olarak, özellikle sağlık sektöründe çalışanlarda, alerjisi olanlarda ve pasif sigara içiciliğine maruz kalanlarda farenjit hastalığı sıklıkla ortaya çıkmakta.




Farenjitin Türleri

Farenjit, tıp tarafından iki ana başlıkta incelenmekte. Farenjitin oluşma nedenlerine göre ayrılan bu başlıklara göre, farklı tedavi yöntemleri uygulanıyor. En sık görülen farenjit türü olan akut farenjit, bakteri ve virüsler nedeniyle tetiklenen farenjit hastalığını ifade etmekte. Kalıtsal ve genetik faktörlere bağlı olarak olaşan farenjite ise kronik farenjit adı veriliyor.

kronik Faranjit, akut Faranjit, Viral Faranjit, Bakteriyel Faranjit

Kronik Faranjit, Akut Faranjit, Viral Faranjit, Bakteriyel Faranjit » Faranjit Türleri

Kronik farenjitte tedavi işlemleri daha çok semptomları bastırmaya yönelik uygulanmakta. Kronik farenjit ile ilgili herhangi bir kesin tedavi yolu bulunmuyor. Ancak semptomlar bastırılarak, kişiye olan olumsuz etkisi azaltılmaya çalışılmakta.

Akut farenjitte, kronik olanın tam aksine, farklı tedavi yöntemleri uygulanıyor. Kendi başlığında, viral ve bakteriyel olarak ikiye ayrılan akut farenjitte duruma göre çeşitli tedavi yöntemleri uygulanmakta.

Akut Farenjit

Genetik olmayan, bakteriyel ve viral kaynaklı farenjitlere, akut farenjit adı verilmekte. Akut farenjit, farklı ilaç ve besin takviyeleri ile kolayca tedavi edilebiliyor. Her yaş grubunda görülebilen akut farenjit, virüs ve bakteri kaynaklı olmasına bağlı olarak, kendi içinde ikiye ayrılıyor.

Virüs kaynaklı olarak ortaya çıkan farenjit türüne, viral farenjit adı verilmekte. Viral farenjit, bakteriyel farenjite göre çok daha farklı bir tedavi yöntemi gerektiriyor. Normal şartlarda, antibiyotik ile tedavi edilen akut farenjitte, viral olması durumunda antibiyotik tedavisi işe yaramıyor. Bu nedenle, viral farenjitte kolay bir tedavi mümkün değil.

Çoğu zaman herhangi bir kesin tedavi yöntemine sahip olmayan viral farenjit, vücut tarafından kendi tedavi edilene kadar gözetim altında tutuluyor. Tedavisi için çok özel ilaçlar ve ağır çalışma gerekmesi nedeniyle, viral farenjitin tedavisi zorunlu olmadıkça tercih edilmemekte.

Viral farenjitte, doktorlar tedavi yerine, semptomların bastırılması ve hastalığın yatıştırılması üzerine çalışmakta. Çoğu zaman boğazınızı rahatlatacak birkaç ilaç takviyesi ve uygun beslenme rutini, viral farenjitin atlatılmasına yardımcı oluyor.

Bakteriyel farenjit, viral farenjitin aksine, ilaç ile tedavi edilebilmekte. Doktor gözetiminde yapılması gereken tedavi, genellikle antibiyotik ağırlıklı. Bakteriyel farenjitte antibiyotik kullanımına yanıt veren vücut, boğazda rahatsızlık oluşturan bakterilerin kolayca yok edilmesini sağlıyor.

Antibiyotik kullanımı, zorunlu olmadıkça önerilmediği gibi, mutlaka doktor gözetiminde olmalı. Bunun dışında, eğer çok yoğun bir farenjit yaşamıyorsanız, evde hazırlayacağınız basit kürler ve çaylar ile kendi kendinizi kısa sürede tedavi etmeniz mümkün.

 

Kronik Farenjit

Kronik farenjit, herhangi bir bakteriyel veya viral sebepten kaynaklanmayan, tamamen genetik nedenler ile boğazda oluşan hassasiyete verilen isimdir. Kronik farenjit, genetik bir hastalık olması nedeniyle, herhangi bir tedaviye sahip değil.

Sağlık açısından önemli bir sorun teşkil etmeyen kronik farenjit, yalnızca yutkunma güçlüğü, kolay boğaz iltihabı, öksürük gibi durumlara yol açabiliyor. Kronik farenjitte herhangi bir tedavi olmadığı için, viral farenjitte uygulanan, rahatlatma yöntemleri bu türde de aynen uygulanıyor.

Kronik farenjit, kalıtsal olsa da, bazı durumlarda genetiğe bağlı olmadan ortaya çıkabiliyor. Çocuklukta ortaya çıkmaya başlayan bu hassasiyet, kirli hava, sigara dumanı, sağlıksız beslenme gibi olumsuzluklar ile tetiklenerek belirginleşebiliyor.

Kronik farenjit sorunu yaşıyorsanız, hassas bir boğaz dokusuna sahip olduğunuzu unutmadan, buna uygun hareket etmenizde fayda var. Kötü beslenmeden ve sigaradan kaçınarak, ballı çay gibi farenjit yatıştırıcı gıdalar tüketerek daha rahat bir hayat geçirebilirsiniz.



Farenjit Belirtileri

Farenjit sorununun belirtileri oldukça açık şekilde görülebilir. Farenjit, viral veya bakteriyel kaynaklı olması halinde, hastalığın vücuda girmesinden sonra, 2 – 5 gün arasında belirtiler ortaya çıkmakta.

Farenjit belirtileri arasında, en belirgini boğaz kuruluğu. Boğaz kuruluğu dışında, iltihaplanmaya neden olması nedeniyle, ateş, öksürük, yorgunluk, baş ağrısı gibi semptomlara da rastlamak mümkün.

Bunlara ek olarak, daha nadir görülen belirtilerde, kas ağrısı, isilik, vücutta belli bölgelerde deri dökülmesi gibi olumsuzluklarla karşılaşmanız mümkün. Eğer bu tarz belirtilerle karşılaşıyorsanız, vakit kaybetmeden doktor kontrolünden geçmenizde fayda var.

Farenjit, ağırlaşması halinde vücutta büyük olumsuzluklara neden olabiliyor. Bu nedenle, kontrollü olarak, tedaviye başlanıp başlanmayacağına karar vermeniz, doktorunuzun tavsiyelerine uymanız çok önemli.

Bunlara ek olarak, bazı durumlarda, farenjit hastalığının atlatılmış gibi görünse de tekrarlayabiliyor. Bu nedenle, tedavi tamamlandıktan bir süre sonraya kadar kontrollü olmanızda fayda var.




Farenjit Nasıl Anlaşılır?

Farenjit hastalığını evde anlamanın en kolay yolu, öncelikli olarak belirtileri net şekilde anlamaktan geçiyor. Her boğaz kuruması veya şişmesi farenjit ile bağlantılı olmayabilir. Farenjit olduğunuzu kesin bir şekilde anlayabilmeniz mümkün değil. Ancak, ayna karşısına geçip, boğazınıza baktığınızda gri veya beyaz bölgeler görüyorsanız, farenjit olma ihtimaliniz yüksek.

Doktora gittiğiniz zaman, öncelikli olarak fiziksel teşhis uygulanır. Bu yöntem, doktorun boğazda oluşan iltihapları gözlemlemesini ve teşhis etmesini sağlamakta. Fiziksel teşhis sonrasında, boğazda iltihaplanma olduğu fark edilirse, uygun tedaviye yönlendirilerek süreç devam eder.

Fiziksel teşhis ile sonuç alınamaması halinde, boğaz kültürü ile teşhis yöntemine başvurulması gerekebilir. Boğazınızdan pamuklu çubuk benzeri bir materyal ile alınan kültür, laboratuvar testlerinden geçirilerek, farenjite neden olan faktörler incelenebilir. Günümüzde, çoğu hastanede hızlı test kitleri mevcut. Bu kitler sayesinde, doktorunuz saniyeler içerisinde farenjit olup olmadığınızı tespit edebiliyor.

En son seçenek olan, kan tahlili, enfeksiyonun net olarak anlaşılamadığı veya farklı bir hastalık şüphesi oluşması halinde uygulanabilir. Normal kan tahlili ile aynı şekilde gerçekleşen bu işlem, nadir de olsa, farenjit hastalığında da gerekebiliyor.

Evde Farenjit Tedavisi

Viral farenjitte, genellikle tedavi evde uygulanıyor. Herhangi bir ilaç işe yaramadığı için, doğal yollarla farenjiti yatıştırmanız gerekli. Bunun için öncelikli olarak, soğuktan ve kirli havadan uzak durmalısınız. Sigara dumanından mutlaka kaçınarak, her zaman temiz ve kuru olmayan bir hava soluduğunuza emin olun.

  • Su Tüketimini artırın. Farenjit, vücutta dehidrasyona neden olabilir. Bunun sonucunda farenjitin iyileşmesi geciktiği gibi, yorgunluk başta olmak üzere farklı olumsuz etkiler görülebilir. Bunların önüne geçmek için mutlaka bol miktarda su için.
  • Sıcak çorba için. Geleneksel tedavi yöntemlerinden biri olan sıcak çorba, gerçekten de etkili. Özellikle boğaz dokusunu yumuşatması sayesinde, farenjit tedavisinde etkili bir rol oynuyor.
  • Tuzlu, ılık su ile gargara yapın. Bir bardak suya ekleyeceğiniz bir tatlı kaşığı tuz ile solüsyon hazırlayın. Bu suyu kullanarak gargara yapmanız, hassasiyet oluşan boğaz dokularınızı rahatlatacaktır.
  • Odanızı nemli tutun. Farenjitin en yaygın nedenlerinden olan kuru hava, hastalığınızın iyileşmesini de zorlaştıracaktır. Bu nedenle, eğer gerekliyse hava nemlendirici kullanarak, daha nemli bir ortam yaratın.
  • Mutlaka iyi dinlenin. Her hastalıkta olduğu gibi, farenjitte de dinlenmenin önemi çok büyük. Kendinizi iyi hissedene kadar dinlenerek, ağır fiziksel aktivitelerden kaçınmanız gerekli.
  • Beslenmenize dikkat edin. Farenjit sonucu boğazda oluşan hassasiyet nedeniyle yemek yemekte zorlanabilir, iştah kaybı yaşayabilirsiniz. Eğer beslenmeniz yetersiz kalırsa, hastalığınızın iyileşme süreci de uzayacaktır. Hastalığınız süresince mümkün olduğu kadar zengin besinlerle beslenmeniz gerekli.

Farenjit hastalığı sırasında yaşayabileceğiniz boğaz ağrıları, dayanılmaz düzeylere geliyorsa, ağrı kesici kullanımı herhangi bir olumsuz etki yaratmamakta. Ancak, her ilaçta olduğu gibi,  ağrı kesicilerde de, kullanmadan önce doktorunuza danışmanız önemli.

İlaçla Farenjit Tedavisi

Bakteriyel farenjit vakalarında, tedavi için ilaç kullanılabiliyor. Bunun tamamen doktor gözetiminde ve bilinçli olarak yapılması oldukça önemli. Doktorunuz, hastalığınızın oluşma nedenlerini teşhis ederek, size uygun tedaviyi gerçekleştirecektir.

Evde ilaç ile kendi kendinize farenjit tedavisi yapmaya çalışmanız halinde, olumsuz sonuçlar ile karşılaşabilir, hatta sağlığınızı ciddi şekilde riske sokabilirsiniz. Bu yüzden, bilinçsiz ilaç kullanımından kesinlikle uzak durmalısınız.

Farenjit hastalığı çoğu zaman evde tedavi edilebiliyor. Hastalığınız konusunda ne kadar bilinçli olursanız, o kadar kolay şekilde atlatabilirsiniz. Sitemizde bulunan kaynaklardan, aklınıza takılan tüm sorulara yanıt bulabileceğiniz gibi, yorum kısmını kullanarak dilediğiniz konuda rehberlik alabilirsiniz.

 

Farenjit (Farenjit) Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Faranjit - Farenjit Sık Sorulan Sorular

Farenjit – Farenjit Sık Sorulan Sorular

 Farenjit nedir? 
 Basitçe farenjit, çoğunlukla virüslerin neden olduğu boğaz iltihabı ve tahrişi demekdir. Ayrıca bakteriler de farenjite sebep olurlar. 

 Farenjitin nedenleri nelerdir? 
 Ana farenjit nedenleri boğazda tahriş ve iltihaptır. 

 Farenjitin belirtileri nelerdir? 
 Farenjitin en yaygın belirtileri halsizlik, yüksek ateş, iştah kaybı, boğazdaki lenf bezlerinin şişmesi ve boğaz ağrısıdır. 

 Viral farenjit nedir? 
 Bir akut farenjit türüdür. Virüs enfeksiyonu neden olur.

 Akut farenjit nedir? 
 Boğaz mukozasında iltihaplanma (virüs veya bakteri sebebiyle) olarak tarif edebiliriz.

 Bakteriyal farenjit nedir? 
Bakteriyel farenjit, bakterilerin neden olduğu bir farenjit türüdür. 

 Farenjit bulaşıcımıdır? 
 Yapılması gereken en iyi şey, farenjiti oldukça bulaşıcı bir hastalık olarak kabul etmektir. 

 Kronik farenjit nedir? 
 Kronik farenjiti, enfeksiyon veya farinks tahrişi olarak tanımlayabiliriz. 

 Farenjit nasıl tedavi edilir? 
 Farenjit tedavisi dikkat edilmesi gereken ve sebebine göre tedavi yöntemi değişen bir konudur. 

 Streptokokal farenjit nedir? 
 Streptokokal farenjit, “A grubu streptokok” adı verilen bakterilerden kaynaklanan bir hastalıktır.

 Farenjit için en iyi bitkisel tedavi yöntemi veya kürü nedir? 
 Farenjit için kullanılabilecek en iyi bitkisel tedavi yöntemi veya kürü adaçayı gargarası yapmaktır. 

 Farenjit Neden Olur, Farenjitin Nedenleri Nelerdir? 
 Farenjit neden olur sorusuna en doğru yanıtı verebilmek için, daha detaylı olarak (tüm farenjit türleri için) inceleme yapmak gerekir. 

 Farenjit nasıl geçer? Farenjitin geçmesi için nasıl davranılmalı? 
 Farenjit nasıl geçer sorusunun en doğru cevabı, farenjit tedavisi sürecinde bilinçli ve dikkatli olmaktır. 

 



Farenjit hastalığı hakkında hazırladığımız bu derleme ile, hızlıca farenjit hastalığı hakkında genel bilgilere sahip oldunuz. Daha fazla bilgi için farenjit ile ilgili yazıları okuyabilirsiniz. Yorumlarınızı ve sorularınızı bekliyorum. Özellikle farenjit hakkında bildiğiniz işe yarayan tedavi yöntemlerini Sorular ve Cevaplar sayfasında yazmanızı rica ediyorum. Böylelikle tüm farenjit hastalarına ve farenjitten korunmak isteyenlere faydanız dokunabilir…

Kaynaklar: Türk Dil Kurumu, MedlinePlus, Healthline

Farenjit (faranjit boğaz ağrısı) nedir? Tedavisi, belirtileri ve nedenleri nelerdir?
5 (76 Oy)